در طب سنتی بدن انسان از چهار خلط اصلی تشکیل شده
خون یا دم ، صفرا ، بلغم و سودا تعادل این اخلاط برای سلامتی مزاج ضروری است
هرگاه یکی از اینا اخلاط چهارگانه بر خلط دیگر غلبه کند ، بیماری و اختلال ایجاد میشود .
صفرا یکی از این اخلاط است که اگر بیش از حد طبیعی در بدن غلبه کند علائم مختلفی در بدن بروز میکند .
شناخت صفرا و راه های دفع یا تعدیل آن میتواند به حفط تندرستی کمک کند.
صفرا چیست؟
صفرا نوعی خلط یا مایعی زرد رنگ و شفاف میباشد که در طب سنتی با طب گرم و خشک شناخته میشود .
محل اصلی تولید خلط صفرا در کبد است و وظیفه ی اصلی صفرا ایجاد حرکت ، نشاط و انرژی در بدن میباشد و در طبیعت به عنصر آتش تشبیه میشود .
صفرا به طور طبیعی برای هضم غذا و افزایش متابولیسم ( سوخت و ساز ) بدن لازم است ، اما ازدیاد یا غلبه صفرا باعث ایجاد بیماری ها و علائمی همچون :
- حرارت و تب های مکرر
- زردی چهره و چشم
- تشنگی زیاد
- تلخی دهان
- جوش های گرم و زرد
- بیقراری و تندی مزاج
- بی خوابی و کاهش تمرکز
- لاغری مفرط
- خشکی مفاصل
- کهیر های پوستی
میشود .
علل افزایش صفرا
افزایش صفرا یا غلبه ی مزاج گرم و خشک معمولا در دهه ی سوم زندگی انسان ها رخ میدهد ، اما به طور کلی غلبه ی صفرا که حاصل گرمی یا خشکی بدن است میتواند به دلایل زیر باشد:
- مصرف خوراکی هایی با طبع خیلی گرم و تند مانند ( فلفل ، ادویه ها ، زنجبیل ، گوشت های گرم ( گوسفندی و شتر ) و … )
- خوردن شیرینی ها و سرخ کردنی های زیاد
- قرار گرفتن طولانی در گرما و آفتاب
- استرس و خشم و هیجان های شدید
- کم خوابی و بی نظمی در زندگی
- مصرف چای و نوشیدنی های داغ
- عصبانیت های مداوم
فقدان یا کمبود صفرا
در صورت فقدان یا کمبود خلط صفرا در بدن مشکلات و بیماری هایی برای ما به وجود می آید که نشان دهنده ی حیاتی بودن وجود خلط صفرا نیز میباشد که در ادامه با هم میپردازیم :
- کاهش اشتها
- یبوست
- ضعف عمومی
- سردرد های یکطرفه
- افسردگی و بی حالی
راه های دفع و تعدیل صفرا
طبق دستورات طب سنتی روش های متعددی برای از بین بردن یا کاهش غلبه ی صفرا وجود دارد که در ادامه در چند دسته بندی این موارد را به شما معرفی خواهیم کرد.
1 اصلاح سبک غذایی
- پرهیز از مصرف غذا هایی با طب گرم و خشک اعم از فلفل ، زنجبیل ، دارچین ، انواع ادویه ، گوشت های (گوسفندی یا شتر ) ، زعفران و …
- مصرف غذاهایی با طبع سرد وتر که مزاج شما را خنک تر و اصلاح کند مانند انواع میوه ها ( خیار ، کاهو ، آلو )
- خوراکی های ترش مانند ( زرشک ، انار ترش )
- خربزه و هندوانه
- ماءالشعیر طبیعی
- لبنیات
- استفاده از شربت ها و عرقیات:
- عرق کاسنی
- عرق شاتره
- عرق بیدمشک
- شربت سکنجبین یا سرکه انگبین
2 اصلاح سبک زندگی
اصلاح سبک زندگی یا به گفته ی طب سنتی تدابیر عمومی در تعدیل مزاج یا از بین بردن غلبه ی صفرا شامل مواردی ساده و پیش پا افتاده میباشد که به شما در زمینه ی تعدیل مزاج کمک به سزایی خواهد کرد مانند:
- خواب کافی و مناسب ( مخصوصا خواب اول شب )
- پرهیز از ایستادن و قرارگرفتن در گرما به طور مثال آفتاب و …
- ورزش سبک و منظم بطور مثال حرکات کششی یا یوگا و …
- آرامش اعصاب و پرهیز از عصبانیت
3 پاکسازی بدن ( حجامت و مسهل ها )
- حجامت در مواضع مخصوص ( با نظر طبیب حاذق طب سنتی ، جهت مشاوره در این زمینه با ما در ارتباط باشید.
- استفاده از مسهل های ملایم برای تخلیه صفرا مانند : تریاق صفرا ، نسا و گل سرخ ( تحت نظر متخصص )
- استفاده از شربت های آنتی صفرا
صفرا یکی از اخلاط چهارگانه بدن است که در بدن هر موجود زنده ای یافت میشود و نقش مهمی در انرژی و فعالیت دارد اما زیادی غلبه ی صفرا باعث بیماری های گوناگون میشود.
با رعایت اصول تغذیه ، سبک زندگی سالم و در صورت لزوم پاکسازی تا به تعدیل رساندن مزاج ، میتوان از افزایش صفرا جلوگیری کرد و سلامت جسم و روان را حفظ کرد.
طب سنتی در تعادل تاکیید دارد ، نه حذف کامل صفرا زیرا وجود صفرا در حد اعتدال برای بدن ضرورری است.
3 دیدگاه در “صفرا چیست و راه های دفع و درمان غلبه صفرا؟”